Жүктелуде…
Жүктелуде…
Жүктелуде…
Негізгі мазмұнға өту Жүктелуде…
Жүктелуде…
Мемлекеттік органдар
KK
Авторизация
Жүктелуде…
Қазақстан мәдениеті
Қазақстан мәдениеті
66209
Жарияланған күні : 18.10.2021
Жаңарту күні : 12.06.2026
Дәстүрлер
Сәулет ескерткіштері мен ғимараттары
Асхана
Ұлттық спорт түрлері
Дүниежүзілік көшпенділер ойындары
Әдебиет
Музыка
Мерекелер
Ұлттық киімдер
Дәстүрлер
Қазақстан — дәстүрлерді қастерлейтін қазіргі заманғы мемлекет.
Қазіргі заман және дәстүрлер
Бүгінде Қазақстан Республикасы — дамыған және өркендеген мемлекет.
Заңдармен қатар, қазақ халқы өзінің ғасырлық дәстүрлерін қастерлейді , тамыры көшпелі тайпалардың әдет-ғұрыптарынан бастау алады.
Қазақтың қонақжайлылық дәстүрлері
Қонақжайлылық — ұлттық сипаттағы ең қастерлі дәстүрлер мен қасиеттердің бірі.
Қонақ — үйдегі ең маңызды және қалаулы адам, оны ашық жүрекпен қабылдайды және ең жақсы тағамдармен емдейді.
Қонақжайлылықтың негізгі әдет-ғұрыптары:
Қонақасы — қонақты сыйлау дәстүрі.
Бата беру — қонақ кетіп бара жатқанда үлкендердің айтқан батасы.
Ақ көтерер — егде жастағы қонақтарға арналған арнайы тағамдар сыйластықты білдіреді.
Қонақкәде — үй иесінің қонаққа ән орындауын немесе аспапта ойнауын сұрауы.
Ерулік — қоныс аударушылардың құрметіне арналған мереке, көршілермен танысу.
Көрімдік — келінімен немесе жаңа туған нәрестемен танысу үшін сыйлық.
Сүйінші — ізгі хабарды жеткізген адамға сыйлық беру дәстүрі.
Шашу — қонақтарға тәттілер мен ақша шашу, сәттілік символы.
Қазақтың тойы (Үйлену ойыншық)
Қазақтың үйлену тойының кезеңдері мен әдет-ғұрыптары:
Құдалық / Құда түсу — сәйкестік, отбасылардың ресми таныстығы.
Қалың кіші — қалыңдықтың бағасы.
Сырға салу — келінге сырға тағу, келісімнің белгісі.
Киіт — қалыңдықтың туыстарына сыйлықтар.
Қыз ұзату — қалыңдықты күйеу жігіттің үйіне шығарып салу.
Келін түсіру — күйеу жігіттің үйінде қалыңдықты салтанатты қабылдау.
Беташар — қалыңдықтың бет-әлпетін ашу және оны күйеу жігіттің туыстарына таныстыру.
Дәстүр бойынша, қалыңдық ақ матадан өтеді — Ақ жол , таза және жарқын жолдың символы.
Қазіргі үйлену тойы:
Көбінесе ол тек 1 күнге созылады.
Еуропалық элементтер қолданылады: ақ көйлектер, кортеждер, фотосессиялар.
Дегенмен, ұлттық дәстүрлер орталықта қалады үйлену тойының рәсімдері.
Балалардың тууы мен тәрбиесіне байланысты рәсімдер
Шілдехана — баланың дүниеге келуіне арналған мереке.
Есім қою / Ат қою / Азан шақыру — құрметті адамның батасымен ат қою рәсімі.
Қырқынан шығару — туғаннан кейінгі қырқыншы күн:
Баланы күміс суға шомылдырады.
Шаш пен тырнақтың алғашқы кесіндісін жасаңыз.
Тұсау кесу — кесу бала жүре бастаған кезде оны қойыңыз:
Құрметті адам жүргізеді.
Өмірдің жеңіл және гүлденген жолын бейнелейді.
Дәстүрлер мен қазіргі заманның үйлесуі
Қазақ отбасыларында балалар цифрлық технологияларды және ағылшын тілін меңгерген , және аға ұрпақ дәстүрлі киімдер мен өмір салтын сақтайды .
Бұл жасайды өзара түсіністік, сыйластық және сүйіспеншілік атмосферасы ұрпақтар арасында.
«Мәдени мұра – Kazakhstan Heritage» цифрлық платформасы
«Мәдени мұра – Kazakhstan Heritage（https://madenietmura.kz/kk/）» цифрлық платформасы — Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасын насихаттауға, сақтауға және осы саладағы волонтерлікті дамытуға бағытталған интерактивті экожүйе әрі жалпыұлттық жоба. Портал еліміздің барлық 20 өңірін қамтиды және кең аудиторияға арналған.
Платформаның негізгі бағыттары мен функциялары:
Оқыту және қатыстыру: Платформа волонтерлерді даярлау үшін арнайы білім беру модульдері мен курстарын (мысалы, археология негіздері, реставрация, музей ісі және гидтердің этикасы) ұсынады.
Шағын гранттар мен бастамалар: Жоба азаматтық бастамаларды қолдап, жас белсенділерге ескерткіштерді қорғау және мәдени-ағартушылық бағыттағы өз жобаларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Білім қоры: Порталда мәдени мұра нысандарының интерактивті картасы, тарихи анықтамалар, сондай-ақ мәдени жетістіктерді, ескерткіштерді және көрнекті тұлғалардың өмірбаянын зерделеуге арналған модульдер қолжетімді.
Халықаралық жұмылдыру жылы: Платформа халықаралық мәдени волонтерлікті дамытуға арналған маңызды алаң ретінде қызмет етеді.
Оқу материалдарымен танысуға, «Madenietti Mura Volunteers» клубына қосылуға немесе қатысуға өтінім беруге «Мәдени мұра（https://madenietmura.kz/kk/）» ресми порталында болады.
Дәстүрлер
Сәулет ескерткіштері мен ғимараттары
Сәулет ескерткіштері мен ғимараттары
Сәулет — бұл халықтың тарихы мен мәдениетінің көрінісі. Қазақстанда көне киіз үйден бастап қазіргі астананың футуристік ғимараттарына дейінгі бірегей құрылыстарды көруге болады.
Киіз үй — көшпелі сәулет өнерінің жауһары
Киіз үйдің тарихы біздің дәуірімізге дейінгі XII ғасырға кетеді.
Киіз үйдің қазақша түрі ХІХ ғасырда түпкілікті қалыптасты.
Артықшылықтары: құрастырудың, тасымалдаудың қарапайымдылығы, элементтерден қорғау.
Бүгінде киіз үйді малшылар әлі күнге дейін тұрмыста пайдаланады.
Хан Шатыр — заманауи Астананың символы
Атаудың аудармасы: "Шатырлар арасындағы хан" .
Гиннестің рекордтар кітабына енген әлемдегі ең биік шатыр.
Орталық Азиядағы ең ірі сауда және ойын-сауық орталығы.
Климаттық жағдайларға қарамастан, ішіндегі бірегей микроклимат.
Үздіктердің 10-ның бірі экожасаулар әлем нұсқасы бойынша Forbes .
Қожа Ахмет Ясауи және Арыстан Баб кесенелері
Түркістан қаласында орналасқан.
Ахмет Ясауи — әулие, ұстазы Арыстан Баба болған.
Ясауи кесенесі 1405 жылы Темірланның жарлығымен салынған.
Бұл рухани орталық, мұсылмандар үшін екінші Мекке болып саналады.
Қажылық көбінесе Арыстан Баб кесенесіне барудан басталады.
"Қазақстан" қонақ үйі — Алматының символы
Кеңестік модернизм дәуірінде салынған.
Биіктігі — 102 метр, 25 қабат.
Қаланың жер сілкінісіне ең төзімді ғимараты.
Төбедегі "Алтын тәж" — бұл танылатын деталь.
Вознесенский соборы — ағаш ғажайып
1907 жылы Алматыда шегесіз ағаштан салынған.
Әлемдегі ең биік ағаш храмдардың бірі.
1910 жылғы жер сілкінісінен аман қалды.
Ол әлі күнге дейін православие шіркеуі ретінде қолданылады.
"Көктөбе" телемұнарасы — инженерлік жетістік
Алматыдағы аттас тауда орналасқан.
Биіктігі — 372 метр, салмағы — 50 мың тонна.
Негізі — 45 мың тонна бетон.
10 баллға дейінгі жер сілкіністеріне төтеп бере алады.
Қазақстандағы биіктігі бойынша екінші ғимарат.
Жерасты мешіті Бекет-Ата
Шатқалда орналасқан Оғландылар, Ақтау маңында.
Жартаста ойылған, бірнеше бөлмелерді қамтиды.
Араб және парсы жазуларымен безендірілген.
Әулие салған Бекет-ата, бұл жер қасиетті болып саналады.
Мұнда жыл сайын мыңдаған діндарлар қажылыққа барады.
Асхана
Асхана
Қазақ тағамдары — бұл жай ғана тағам емес, көшпелі өмір салты мен халықтың бай тарихын бейнелейтін мәдениеттің бір бөлігі. Ол елдің өзінде ғана емес, одан тыс жерлерде де бағаланады.
Қазақ тағамдарының негізгі ерекшеліктері:
Тағамдардың негізі ғасырлар бойы қалыптасқан , ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады.
Еттің көптігі — сиыр еті, жылқы еті, қой еті.
Ашыған сүт өнімдері — қымыз, шұбат, айран.
Ұннан жасалған бұйымдар — бауырсақ, шелпек, лагман.
Ең танымал тағамдар:
Бешбармақ — мяса және кеспеден жасалатын басты ұлттық тағам.
Қазы — дәстүрлі жылқы еті ерекше тәсілмен дайындалады.
Қуырдақ — пияз және картоп қосылған қуырылған ет.
Бауырсақ — қуырылған қамыр, етпен немесе шаймен бірге беріледі.
Ірімшік — тәтті сүт өнімі.
Шетелде танымалдығы:
Қазақ тағамдарын Қазақстанның ішінде де, одан тыс жерлерде де көптеген кафелер мен мейрамханаларда табуға болады.
Оның дәмі, қанықтылығы және өзіндік ерекшелігі шетелдіктер жоғары бағалайды.
Асхана мәдениеттің бір бөлігі ретінде:
Ыдыс—аяқтарды ұсыну - бұл рәсім , қонақтарға және дәстүрлерге құрметпен сүйемелденеді.
Гастрономиялық дәстүрлер Ұлы дала көшпенділерінің тұрмыс салтымен тығыз байланысты.
Қазақстанның асханасы көптеген тағамдардың дәмін біріктіреді 130 ұлт өкілдері , елде тұратындар.
Гастрономиялық туризм:
Әртүрлі аймақтарға байланысты тағамдардың алуан түрлілігі мыналарға негіз болды гастрономиялық туризмді дамыту .
Көптеген туристер келеді табиғат үшін ғана емес , бірақ және үшін бірегей тағамдардан дәм татыңыз , қазақтардың мәдениеті мен тұрмысына тоқталу.
Ұлттық спорт түрлері
Ұлттық спорт түрлері
Ұлттық спорт түрлері — бұл Қазақстанның мәдени мұрасының маңызды бөлігі және елдің бренді . Ежелгі заманнан бері қазақ халқы мерекелерде жарыстың құдіретін, ептілігін, рухын паш етіп, жарыстар ұйымдастырып келген. Бүгінде олар қайта өрлеуді бастан кешіруде және барған сайын танымал бола түсуде , әсіресе жастар арасында.
Аударыспак : Бұл ең жақсы шабандоздар қатысатын ат үстіндегі күрес. Ол ерекше төзімділікті, күшті, ептілікті және ер-тұрманды ұстай білуді талап етеді. Жарыстың мәні мынада: екі шабандоз жарысады, олардың қайсысы қарсыласын лошади жұлып ала алады.
Бәйге : Ат спортының ең көне және ең танымал түрі, ол тек тегіс жерлерде ғана емес, сонымен қатар ойлы-қырлы жерлерде де өтеді. Бұл жерде ойыншының сауатты дайындығы, жағдайды бағалай білуі және аттың күшін дұрыс пайдалана білуі маңызды. Бұл спорт түрі төзімділікті, тапқырлықты, батылдықты дамытады.
Асық ату : Ежелгі ойын асықтар (қой сүйектері) қазақтардың көшпелі тұрмысымен және мал шаруашылығымен байланысты. Бұл ойын балалардың жүйке жүйесін нығайтуға көмектеседі және дәлдікті, есептеу қабілетін және төзімділікті дамытады.
Жамбы ату : Ептілік пен мергендік қасиеттерді сынайтын көне ойын. Жарыстың мәні нысанаға садақ атудан тұрады (жамбы) бағанға орнатылған. Атыс ат үстінде өтеді және нысанаға тигені үшін ұпай беріледі.
Көкпар : Тамыры дәстүрлі қасқыр аулаудан бастау алатын спорт түрі. Екі команда ешкінің өлексесін меңгеріп, оны жау қазанына лақтыруға тырысады. Көкпар күрес элементтерін біріктіреді, әйелдер және атпен жүру. Бұл экстремалды спорт түрі, онда заманауи жабдықтар қатысушылардың денсаулығын қорғайды.
Қазақша күрес : Ежелгі заманнан бері жалғасып келе жатқан қазақ күресі. Спортшылар қарсыласын құлату үшін әртүрлі әдістерді қолдана алады. Қазақ күресінен жарыстар республикалық және халықаралық деңгейде өткізіледі, бұл спорттың жастар арасында кеңінен таралуына ықпал етеді.
Жекпе-жек өнері : Жеке-дара спорттық жекпе-жектер, онда жеңімпаз ұпайларымен немесе физикалық жетістіктерімен анықталады. Каратэ, дзюдо, бокс және ережесіз күрес сияқты спорт түрлерін қамтиды.
Аушы құстармен аң аулау : Бүркіт - қазақ халқы үшін қасиетті құс.