Skip to content

Facebook-f(https://www.facebook.com/stltimorleste/)

Instagram(https://www.instagram.com/stltimorleste/)

Twitter(https://twitter.com/STLTimorLeste/)

Youtube(https://www.youtube.com/@STLTimorLeste)

Login(https://stltimorleste.com/login/)

Polítika & Lei(https://stltimorleste.com/category/politika-lei/)

PM Xanana Partisipa iha Siméira ASRAN-ONU

Suara Timor Lorosa'e (STL)(https://stltimorleste.com/author/stltimorleste/)

November 16, 2026(https://stltimorleste.com/2026/11/16/)

No Comments(https://stltimorleste.com/pm-xanana-partisipa-iha-simeira-asran-onu/#respond)

6 Min Read

MANILA, STLTIMORLESTE.com – Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão partisipa iha 16.ª Simeira ASEAN–ONU, ne’ebé foka ba kooperasaun no dezafiu globál.

Primeiru-Ministru (PM) Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, partisipa hamutuk ho líder nasaun membru ASEAN sira iha enkontru ba dala-16 ASEAN ho Nasoins Unidas (ONU).

Enkontru ne’e hala’o iha Manila, Filipina, 16 Novembru 2026, ho objetivu hametin kooperasaun multilaterál no buka solusaun ba dezafiu globál no rejionál.

Prezidente Filipinas, Ferdinand R. Marcos Jr., iha liafuan abertura, subliña importánsia parseria ASEAN–ONU atu transforma aspirasaun komún ba rezultadu konkretu.

“Ita nia kooperasaun ne’e tenke fó benefísiu ba povu sira iha rejiaun,”hatete Prezidente Filipinas, Ferdinand R. Marcos Jr liu husi nia deskurus iha fatin Philippines International Convention Center (PICC) Manila-Filipina, Segunda (16/11/2026).

Marcos mós refere ba nesesidade atu kombate krime sibernétiku, fraúde online no tráfiku droga ilegál.

Nia mós hametin kompromisu ASEAN atu mantein Sudeste Aziátiku nu’udar zona livre hosi arma nukleár.

Kooperasaun ASEAN–ONU abranje fasilitasaun komérsiu, transformasaun dijitál no dezenvolvimentu ekonomia azúl.

Área seluk inklui rekursu minerais sustentável, saúde, seguransa ai-han, jestaun dezastre no asaun klimátika.

Parseria ne’e mós foka ba protesaun feto, labarik no ema ho defisiénsia, inklui siénsia no teknolojia.

Iha Sekretáriu-Jerál ONU, António Guterres, hato’o apresiasaun ba parseria ASEAN–ONU ne’ebé dezenvolve durante tinan sira iha área dame no direitus umanus.

Nia informa, kooperasaun ne’e mós abranje igualdade jéneru, teknolojia, inovasaun, prevensaun no rezolusaun konflitu.

Guterres afirma katak Planu Asaun ba tinan lima foun no Planu Estratéjiku Konjuntu ba Jestaun Dezastre sei aprofunda parseria entre instituisaun rua.

Nia koalia, planu sira ne’e sei apoia Vizaun Komunidade ASEAN 2045 no Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável.

Iha nia intervensaun, Guterres alerta kona-ba konflitu armadu, mudansa klimátika no nesesidade umanitária ne’ebé kontinua aumenta.