ՀԱՅ（https://www.sci.am/gitardyunqnerview.php?id=129&arch=&langid=1） ENG（https://www.sci.am/gitardyunqnerview.php?id=129&arch=&langid=2） РУС（https://www.sci.am/gitardyunqnerview.php?id=129&arch=&langid=3）
Գլխավոր էջ（https://www.sci.am/index.php?langid=1）
Ակադեմիայի մասին（https://www.sci.am/about.php?langid=1）
Բաժանմունքներ（https://www.sci.am/divs.php?langid=1）
Կազմակերպություններ（https://www.sci.am/orgs.php?langid=1）
Անդամներ（https://www.sci.am/members.php?langid=1）
Կապ մեզ հետ（https://www.sci.am/contacts.php?langid=1）
Ընտրվեցին ՀՀ ԳԱԱ նախագահության և գիտական խորհրդի անդամները（https://www.sci.am/newsview.php?id=1188&langid=1#top）
Հայաստանը՝ Եվրոպայի և Հնդկաստանի գիտական ու մշակութային երկխոսության հարթակ（https://www.sci.am/newsview.php?id=1186&langid=1#top）
Եվրոպական հետազոտողների գիշեր Հայաստանում（https://www.sci.am/newsview.php?id=1189&langid=1#top）
Արհեստական բանականությունը գիտության մեջ․ կլոր սեղաններ՝ ՀՀ ԳԱԱ-ում（https://www.sci.am/newsview.php?id=1194&langid=1#top）
Մինաս Ավետիսյան «Խնոցի են հարում» 1964թ., կտավ, յուղաներկ (աջից), Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, «Ջաջուռ» 1960թ. կտավ, յուղաներկ (ձախից), Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան（https://canvas.yatuk.am/hy/game/minas-avetisyan/jajur-34/）
Սփյուռքի գիտնականները（https://www.sci.am/spyurq.php?langid=1#top）
Օհանես Ջոն Ներսեսյան（https://www.sci.am/spyurqview.php?id=29&langid=1#top）
Մեր երախտավորները（https://www.sci.am/gratefuls.php?langid=1#top）
Ռաֆայել Ղազարյան（https://www.sci.am/gratefulsview.php?id=17&langid=1#top）
գիտնականը և քաղաքացին（https://www.sci.am/gratefulsview.php?id=17&langid=1#top）
Կառուցվածք（https://www.sci.am/structure.php?langid=1）
Նախագահության անդամներ（https://www.sci.am/presidium.php?langid=1）
Գիտական խորհուրդ（https://www.sci.am/scicouncil.php?langid=1）
Փաստաթղթեր（https://www.sci.am/documents.php?langid=1）
Ինովացիոն առաջարկներ（https://www.sci.am/inno.php?langid=1）
Հրատարակություններ（https://www.sci.am/pubs.php?langid=1#top）
Հիմնադրամներ（https://www.sci.am/funds.php?langid=1#top）
Գիտաժողովներ（https://www.sci.am/conferences.php?langid=1）
Մրցույթներ（https://www.sci.am/competitions.php?langid=1）
Միջազգային համագործակցություն（https://www.sci.am/intrel.php?langid=1）
Երիտասարդական ծրագրեր（https://www.sci.am/eritprog.php?langid=1）
Լուսանկարներ（https://www.sci.am/photogalleriescats.php?langid=1#top）
Տեսադարան（https://www.sci.am/videos.php?langid=1#top）
Վեբ ռեսուրսներ（https://www.sci.am/webresources.php?langid=1#top）
Այլ ակադեմիաներ（https://www.sci.am/academies.php?langid=1#top）
«Գիտություն» թերթ（https://www.sci.am/newspapers.php?langid=1#top）
«Գիտության աշխարհում» հանդես（https://www.sci.am/gitashxarh.php?langid=1#top）
Հրապարակումներ մամուլում（https://www.sci.am/inpress.php?langid=1）
Ազդեր（https://www.sci.am/announces.php?langid=1）
Հոբելյաններ（https://www.sci.am/anniversaries.php?langid=1#top）
Համալսարաններ（https://www.sci.am/universities.php?langid=1#top）
Նորություններ（https://www.sci.am/news.php?langid=1）
Գիտական արդյունքներ（https://www.sci.am/gitardyunqner.php?langid=1）
Սփյուռքի գիտնականները（https://www.sci.am/spyurq.php?langid=1）
Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն（https://www.sci.am/erit.php?langid=1）
Մեր երախտավորները（https://www.sci.am/gratefuls.php?langid=1）
Հայտարարություններ（https://www.sci.am/announces2.php?langid=1）
Կայքի քարտեզ（https://www.sci.am/sitemap.php?langid=1#top）
ՀՀ ԳԱԱ գիտության զարգացման հիմնադրամ（http://sdfund.sci.am）
Հայագիտական ուսումնասիրությունները ֆինանսավորող համահայկական հիմնադրամ（http://haygithimnadram.am）
Գեղարդ գիտավերլուծական հիմնադրամ（https://geghard-saf.am/）
ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոն（http://isec.am）
ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարան（http://www.flib.sci.am）
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան մրցանակի շնորհման միջազգային կոմիտե（http://vaprize.sci.am/）
Հայկական ազգային տեղեկատվական կետ HORIZON 2020（http://h2020.sci.am）
EURAXESS-Armenia Portal（https://www.euraxess.am/）
Հայաստանի ակադեմիական գիտահետազոտական կոմպյուտերային ցանց（https://asnet.am）
Գիտական արդյունքներ
02/04/2026
Հայաստանի ժայռապատկերների 140-ամյա պատմությունն ամփոփվել է Կարեն Թոխաթյանի մենագրության մեջ
Tweet（https://twitter.com/share）
Լույս է տեսել ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, պատմական գիտությունների թեկնածու Կարեն Թոխաթյանի հեղինակային «Հայաստանի ժայռապատկերները» մենագրությունը։ Այն ամփոփում է Հայաստանի ժայռապատկերների հայտնաբերման և ուսումնասիրման շուրջ 140-ամյա պատմությունը։ Մենագրության շնորհանդեսը տեղի ունեցավ սույն թվականի մարտի 27-ին՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում։
Աշխատության նպատակն է հանգամանալի հետազոտությամբ ու հիմնական տեսակետների քննությամբ լուսաբանել ասպարեզում առկա բարդ հարցերը, բացահայտել ժայռափորագրման ոլորտի ձևավորման նախադրյալները, զարգացման փուլերը և օրինաչափությունները, ժայռապատկերաբանության գիտաճյուղում առաջադրել նոր խնդիրներ, առաջարկել եղանակներ ու կիրառելի լուծումներ: Հեղինակը համակողմանիորեն վերլուծել է ժայռարվեստում և հայոց մշակույթի հարակից ոլորտներում պահպանված հնագույն պատկերացումները։
Այս աշխատությունը Կարեն Թոխաթյանի շուրջ 40 տարվա ուսումնասիրությունների արդյունք է։ Հեղինակը նշում է՝ ժայռապատկերները պատմամշակութային իրականության բացահայտման հավաստի սկզբնաղբյուր են և ունեն գիտաճանաչողական մեծ նշանակություն․ «Հայաստանում հնուց ի վեր ծագած ժայռագրությունը, հարատևելով որպես հաղորդակցության միջոց, ապահովել է սերունդների կապը, կենսափորձի, մտածելակերպի և մշակույթի անխզելիությունը, ուրույն պատկերագրությամբ փոխանցել անցյալի խորհուրդը»:
Գրքի փաստագրական հիմքում հինգ բնույթի սկզբնաղբյուրներ են
Հայաստանի Հանրապետությունում, Արցախում, Նախիջևանում ցարդ հայտնի 85 հնավայրերից 80-ում հետազոտած գրեթե 6000 ժայռապատկեր, մոտ 100 տնտեսական, պաշտպանական, ծիսապաշտամունքային կառույց և 12 հնաստղագիտական կառուցվածք
Հրատարակված ժայռապատկերներ
Հնագիտական գտածոներ ու հուշարձաններ
Լեզվական, բանահյուսական և ազգագրական նյութեր
Անտիկ ու միջնադարյան հայ իմաստասերների և մատենագիրների երկեր:
Կարեն Թոխաթյանը ժայռապատկերները հիմնականում ուսումնասիրել է տեղում։ Աշխատության մեջ դիտարկվել է Հայաստանում արդեն հայտնաբերված և 1986-2025 թթ. իր գրանցած՝ լուսանկարած ու ճշգրիտ տեղորոշած շուրջ 6000 նոր գտնված ժայռապատկեր․ Գեղամա լեռներում՝ 3500, Արագածում՝ 1000, Թեքսարում՝ 750, Սյունիքի ու Քարվաճառի լեռներում՝ 500, և մոտ 250 ժայռապատկեր ու վերապրուկ՝ հարթավայրային ցածրադիր մասերում։