Skip to content

စူပါအယ်လ်နီညို ရာသီဥတုတွင် တောင်သူများ ကြိုတင်ပြင်ဆင်သင့်သည့် အချက်များ

တောင်သူဦးကြီးတို့အနေနဲ့ မိုးလေဝသသတင်းတွေမှာ ပညာရှင်တွေ ပြောနေကျ “အယ်နီညိုရာသီဥတု” ဆိုတာကို ကြားဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော်တို့လို စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေကြသူများအတွက် မိုးလေဝသဟာ အရေးကြီးလှပါတယ်။ ဘာကြောင့်ပါလဲဆိုရင် ထိန်းချုပ်အစိုးမရနိုင်တဲ့ သဘာဝတရားကြီးကို မှီခိုပြီး သီးနှံတွေ စိုက်ပျိုးရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနှစ်လို စူပါအယ်နီညို ဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ ရာသီဥတုအတွက် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိုက်ပျိုးသီးနှံနဲ့ စိုက်ပျိုးမြေတွေ မထိခိုက်အောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အယ်နီညိုဆိုတာ ဘာလဲ?

စပိန်ဘာသာစကားက ဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပြီး အယ်နီညို (El Niño) ဆိုတာ “လူငယ်ကောင်လေး” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ရှေးက ပီရူးနိုင်ငံရဲ့ ရေလုပ်သားတွေက ပင်လယ်ပြင် ဖြစ်ပျက်ပြောင်းလဲမှုအတွက် အစွဲပြုပြီး ခေါ်ဝေါ်ရာမှ နောက်ပိုင်းမှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဆက်လက် ခေါ်ဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အယ်နီညိုဖြစ်ရင် ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ?

အယ်နီညိုဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အခါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အောက်ပါ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ် –

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဩစတြေးလျနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေမှာ မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းသွားပြီး၊ အပူချိန်လွန်ကဲတာ၊ မိုးခေါင်ရေရှားတာတွေ ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ တောင်အမေရိကတိုက် (ဥပမာ- ပီရူး၊ အီကွေဒေါ) လို နေရာတွေမှာတော့ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။

စူပါအယ်နီညို (Super El Niño) နှင့် စိုက်ပျိုးရေး

လက်ရှိမှာ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကြောင့် အပူချိန်တွေက ပုံမှန်ထက် မြင့်တက်နေနှင့်ပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေရာသီမှာ အယ်နီညို ဖြစ်စဉ်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြို့ခြောက်မြို့ဟာ ကမ္ဘာ့ စံချိန်တင် အပူချိန်လွန်ကဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာကို သိရှိပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။ ဒီနှစ်မှာတော့ အယ်နီညိုထက် ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ “စူပါအယ်နီညို (Super El Niño)” ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်သာ ထပ်မံဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေ ရှိနေပါတယ်။

မုတ်သုံအထွက်စောခြင်းနှင့် သီးနှံထိခိုက်မှု

အယ်နီညိုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝဘေးတစ်ခုကတော့ “မုတ်သုံအထွက်စောခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်ဆိုရင် မိုးရာသီက အောက်တိုဘာလလယ်လောက်အထိ တာရှည်လေ့ရှိပေမယ့် အယ်နီညိုနှစ်တွေမှာတော့ စက်တင်ဘာလလယ် ဒါမှမဟုတ် လကုန်ပိုင်းလောက်မှာတင် မိုးကုန်သွားတတ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ စိုက်ပျိုးတဲ့ မိုးစပါးနဲ့ မိုးသီးနှံအများစုဟာ အောက်တိုဘာလအထိ ရိတ်သိမ်းဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ မုတ်သုန်ထွက်တာ စောတဲ့အတွက် သီးနှံတွေ အောင်စေ့မဖြစ်ဘဲ အဖျင်းအမှော်တွေ များကုန်ပြီး တစ်သီးတစ်ပွင့် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု စနစ်တစ်ခုလုံး ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။